معمولا در كنار آباديها بر سر راه قنات ، هرجا كه پستي و بلندي زمين اجازه مي داده از انرژي پاك و ارزان آب ، جهت چرخش سنگ آسياب استفاده مي شده است. عمده ترين قسمت آسياب تنوره آن است كه به صورت مخروطي ناقص و وارونه طراحي و ساخته مي شده است ، به گونه اي كه آب ذخيره شده در آن از روزني كوچك با فشار پره هاي آسياب را به حركت در مي آورد.
سنگ آسياب نوعي سنگ مقاوم و مدوراست كه يكي ثابت و ديگري متحرك مي باشد. گندم يا جو از روزني به مركز آن هدايت و به آرد تبديل مي شود.
فضاي اصلي آسيابها در دل زمين جاي دارد و بخش نمايان آن اندك است و به نورگيرها و ورودي خلاصه مي شود. محل هايي براي نگهداري جوال گندم ، جوال آرد و استراحت آسيابان نيز جزئي از فضاي آسياب محسوب مي گردد. گفتني است در فصل گرما ، تنورهء آسياب ها محلي براي آب تني جوانان بوده و هست ، كه خطراتي را نيز به همراه داشته است.
در شهر ميبد نمونه هاي فراواني از اينگونه آسياب ها وجود داشته و هنوز نيز برخي از آنها موجودند و برخي ديگر نيز تخريب شده اند.
آسيابهاي ميبد:
آسياب سنگ سياه
آسياب بيده
آسياب كچلگ
آسياب بفروئيه
آسياب ده آباد
آسياب اميري
آسياب باغستان
آسياب كوچك |
